الفتال النيسابوري ( مترجم : محمود مهدوى دامغانى )

694

روضة الواعظين و بصيرة المتعظين ( فارسي )

« جز اين نيست كه مثل زندگانى دنيا ، مثل آبى است كه آن را ما از آسمان فرو فرستاديم ، پس گياهان با او درآميخت . از آنچه مىخورند مردمان و چهار پايان و زمين پيرايه گرفت و آراسته شد و گمان بردند اهل زمين كه بر آن قدرت دارند . ناگاه فرمان ما به آن زمين در شب يا روز در رسيد و آن را همچون زمين درو شده قرار داديم . گويا كه ديروز وجود نداشته است . اين گونه بيان مىكنيم نشانه‌ها را براى گروهى كه انديشه مىكنند . » ( 1 ) و در آيهء 45 سورهء هيجدهم ( كهف ) چنين فرموده است : « و بزن براى آنان داستان زندگى دنيا را چون آبى كه فرو فرستاديم آن را از آسمان . پس آميخت به آن روييدنى زمين پس خشكيده گرديد كه پراكنده كرد آن را بادها و خداوند بر همه چيز تواناست . » ( 2 ) و در آيهء بيستم سورهء پنجاه و هفتم ( حديد ) چنين فرموده است . « بدانيد كه همانا زندگى دنيا بازيچه و بيهوده و آرايش و فخر كردن ميان شماست و مباهات كردن در افزونى مال‌ها و فرزندان . مانند بارانى كه به شگفت آورد كافران را روييدن آن . پس خشك شود و آن را زرد شده بينى و سپس در هم شكسته و در آخرت شكنجه سخت است و آمرزش از خدا و خشنودى و نيست زندگى دنيا مگر كالاى فريب . « 1 » » ( 3 ) پيامبر ( ص ) فرموده‌اند « مرا با دنيا چكار ؟ همانا مثل من و مثل دنيا ، همچون سوارى است كه در روزى تابستانى و گرم از خواب نيم روزى از زير درختى برمىخيزد . سپس كوچ مىكند و آن درخت را به حال خود وامىگذارد . « 2 » » ( 4 ) و همان حضرت فرموده‌اند : « دنيا در قبال آخرت مثل آنست كه يكى از شما انگشت به دريا زند . پس بنگرد كه انگشتش چه اندازه آب به خود گرفته است . « 3 » » ( 5 ) امير المؤمنين على ( ع ) چنين فرموده است : دنيا خانه‌يى است كه براى آن نيستى و براى اهل آن كوچ كردن از آن مقدر شده است ، و آن سرسبز و شيرين به سوى خواهان خود شتاب مىكند و دل نظركننده را دچار اشتباه مىسازد . با بهترين توشه

--> ( 1 ) . براى اطلاع بيشتر از ديگر آياتى كه در اين مورد نازل شده است به بحث مستوفاى مرحوم علامهء مجلسى ( رضي الله عنه ) در بحار الانوار ، صفحات 1 تا 7 ، جلد 73 ، مراجعه فرماييد . م . ( 2 ) . با اندك تفاوت لفظى در احياء علوم الدين غزالى ، ص 1727 ، و بدون هيچ تفاوت به نقل از اصول كافى در محجة البيضاء ، ص 353 ، ج 5 ، آمده است . م . ( 3 ) . در احياء علوم الدين ، ص 1730 ، به نقل از مسند احمد ، ص 229 ، ج 4 ، آمده است . م .